W dniach 14-15 maja 2026 roku w Towarzystwie Naukowym w Toruniu odbędzie się czwarta konferencja z cyklu Editiones Sine Fine poświęcona zagadnieniom edytorstwa źródeł historycznych. Wśród grona organizatorów jest również nasz Instytut, a wśród prelegentów pojawiają się nazwiska naszych wykładowców.
PROGRAM OBRAD
Kliknij, aby pobrać program w pliku pdf
Czwartek, 14 maja 2026 r.
Panel I: Wykorzystanie sztucznej inteligencji i zaawansowanych metod komputerowych w edytorstwie źródeł historycznych
9.00-10.45
Grzegorz Kaczmarek (Kujawsko-Pomorskie Centrum Naukowo-Technologiczne im. prof. Jana Czochralskiego sp. z o.o.), Sztuczna Inteligencja w służbie dziedzictwa i administracji publicznej oraz możliwości wykorzystania Regionalnej Sieci Laboratoriów INNO-NET do stworzenia asystenta AI
Adam Zapała, Urszula Zachara-Związek (IH PAN), Jak tworzyć edycje źródeł historycznych w erze „sztucznej inteligencji”?
Anna Zajchowska-Bołtromiuk (Centrum Studiów Mediewistycznych KUL), Drukować czy nie drukować? O zasadności edycji drukowanych w erze cyfrowej
Dyskusja
11.15-13.00
Marek Słoń (Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL), Relacje między krytyczną edycją źródłową a udostępnieniem danych badawczych
Janusz Bonczkowski (AP Toruń), Księgi pruskie w Internecie - nowa odsłona
Jacek Suty (Politechnika Bydgoska), Architektura cyfrowej pamięci: Wyzwania informatyczne w budowie portalu ksiegipruskie.pl
Dyskusja
Panel II: Bieżące projekty i problemy metodologiczne
14.30-16.15
Mateusz Superczyński (AP Toruń), Projekt „Fontes Elbingensis” – problemy i doświadczenia edytorskie
Janusz Łosowski (UMCS), Charakterystyka wartości edytowanych źródeł – czynność zbędna czy też konieczność?
Janusz Grabowski (AGAD oraz Instytut Historii UKSW), Nowe edycje źródłowe i propozycje badawcze do dziejów Mazowsza. Rozważania historyka w 500 - rocznicę wygaśnięcia Piastów mazowieckich
Dyskusja
16.45-18.00
Anna Skolimowska, Katarzyna Jasińska-Zdun (Artes Liberales UW), Korpus Tekstów i Korespondencji Jana Dantyszka jako źródło do itinerarium dyplomaty i biskupa
Maciej Zdanek (Archiwum UJ), Diariusze profesorów Uniwersytetu Krakowskiego z XVI-XVII wieku. Edycje i wyzwania
Dyskusja
Piątek, 15 maja 2026 r.
8.30-10.15
Tomasz Kempa (UMK), Edycje źródłowe w ramach serii wydawniczej „Monumenta Magni Ducatus Lithuaniae” - idea powstania serii, dotychczasowa realizacja i dalsze plany
Anna Salina (IH PAN), Wawrzyniec Orliński (Muzeum Historyczne w Legionowie), Zbiór listów administratora dóbr Nieporęt Stanisława Gucego do kasztelanowej krakowskiej Elżbiety Sieniawskiej z lat 1720-1726. Zarys projektu edytorskiego
Krzysztof Syta (UMK), Korespondencja Andrzeja Gieszkowskiego, komisarza dóbr podlaskich Branickich, z Izabelą z Poniatowskich Branicką. Edytorska fanaberia czy pożyteczna edycja?
Dyskusja
10.45-12.00
Wiesław Nowosad (UMK), Marcin Frąś (AP Bydgoszcz), „Maleficum ne patiaris vivere super terram” edycje źródeł i materiałów do procesów o czary z zasobu Archiwum Państwowego w Bydgoszczy – założenia koncepcyjne
Bogdana Petryszak (Centralne Państwowe Archiwum Historyczne we Lwowie), Księgi metrykalne i sposoby ich publikacji: problem wyboru
Dyskusja
Panel III: Edytorstwo źródeł epigraficznych, problemy dydaktyki edytorstwa źródeł historycznych
13.15-14.30
Marceli Tureczek (Uniwersytet Zielonogórski), Polska epigrafika na rozdrożu. Dlaczego źródła epigraficzne nie są przedmiotem badań polskich historyków?
Paweł Madejski (UMCS), Nowa instrukcja wydawania świadectw epigraficznych - najważniejsze postulaty
Dyskusja
15.00-16.30
Hanna Rajfura (UW), Dydaktyka edytorstwa źródeł historycznych w Polsce – stan i wyzwania
Adam Danilczyk (IH PAN), Jak współcześnie wydawać źródła - digitalizacja, edycja cyfrowa czy edycja „klasyczna”? Problemy metodologiczne na przykładzie korespondencji dyplomatycznej Stanisława Augusta
Dyskusja
Podsumowanie obrad
Miejsce obrad:
Towarzystwo Naukowe w Toruniu, ul. Wysoka 16, Toruń (wejście od strony ul. Dominikańskiej)
Organizatorzy konferencji:
Towarzystwo Naukowe w Toruniu
Kujawsko-Pomorskie Centrum Naukowo-Technologiczne im. Prof. Jana Czochralskiego Sp. z o.o.
Instytut Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika W Toruniu
Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
Komitet organizacyjny:
prof. dr hab. Krzysztof Kopiński
dr Marcin Sumowski
dr Janusz Bonczkowski